Scenarioplanning en backcasting

Binnen digitale transformatie wordt scenarioplanning toegepast om een scherper beeld te vormen van bijvoorbeeld de toekomst van werk en werkorganisaties en het effect van de digitale lopende band daarop. Omdat de toekomst moeilijk te voorspellen is, kun je met scenarioplanning een aantal scenario’s uitwerken. Omdat je niet weet welk scenario werkelijkheid zal worden, kun je hier niet altijd en volledig invloed op uitoefenen. Wat je wel kunt doen is visie, ambitie en strategie aanpassen aan veranderende omstandigheden. Het Community Model Canvas helpt hierbij waarbij patronen en trends naast purpose en drivers (drijvende krachten) in kaart gebracht worden. Hierbij is ‘purpose’ niet zozeer bepaald vanuit het perspectief van een organisatie, maar vanuit mens & maatschappij.

Scenarioplanning begint met het einde in zicht: hoe ziet de organisatie van kantoorwerk er over dertig jaar bijvoorbeeld uit? Vanuit een eindplaatje wordt vervolgens teruggewerkt naar het heden. Zo wordt geschetst hoe de toekomst uit het heden kan ontstaan. We noemen dit ook wel backcasting. Backcasting is een methode om vanuit een gewenste toekomst terug te werken naar het heden en een visie, ambitie, strategie en programma op te stellen. Deze zijn dan gekoppeld aan de ‘ideale’ gewenste toekomst. De vraag die binnen backcasting gesteld wordt is: als we een bepaald doel willen halen, welke acties moeten dan nu gedaan worden om daar te komen? Backcasting is normatief, het gaat uit van een gewenste situatie en niet van het extrapoleren van de bestaande situatie. Veel organisatie gebruiken ‘forecasting’, je zou kunnen zeggen: het ‘tegenovergestelde’ van backcasting. Met forecasting voorspel je de toekomst op basis van de geschiedenis en het extrapoleren van de bestaande situatie naar de toekomst toe.